Tìm hiểu về gỗ tứ thiết – Những chất liệu gỗ quý của Việt Nam

Rừng và biển nước ta được ví như "Rừng vàng biển bạc", là tập hợp của sự giàu có mà thiên nhiên ban tặng cho Việt Nam. Và chính nhờ ưu đãi này, rừng núi...

Rừng và biển nước ta được ví như "Rừng vàng biển bạc", là tập hợp của sự giàu có mà thiên nhiên ban tặng cho Việt Nam. Và chính nhờ ưu đãi này, rừng núi Việt Nam sở hữu rất nhiều loại gỗ quý. Trong số đó, gỗ tứ thiết là những loại gỗ bền chắc và có giá trị cao trên thị trường, được nhiều người săn lùng sử dụng.

Gỗ tứ thiết là gì?

Gỗ tứ thiết là tên gọi chỉ các loại gỗ có độ bền chắc và độ cứng cao trong tự nhiên. Đặc biệt, gỗ tứ thiết không bị mối mọt xâm nhập và có tuổi thọ cao. Chất lượng của những loại gỗ này rất tốt và có giá trị trong lĩnh vực sản xuất nội thất.

Tứ thiết là loại gỗ cứng chắc không mối mọt Tứ thiết là loại gỗ cứng chắc không bị mối mọt

Tại Việt Nam, tứ thiết gồm 4 loại gỗ là đinh, lim, sến và táu, đều có độ quý hiếm và giá trị cao trên thị trường. Hãy tìm hiểu cụ thể về từng loại gỗ trong nhóm tứ thiết sau đây.

Gỗ đinh tứ thiết

Gỗ đinh là loại gỗ quý đứng đầu trong danh sách các loại gỗ quý và cũng là một trong bốn loại gỗ tứ thiết. Cây gỗ đinh có tên khoa học là Markhamia stipulata Seem và thuộc vào họ chùm ớt Hoa môi. Ở Việt Nam, gỗ đinh sinh trưởng và phát triển chủ yếu tại các tỉnh Phú Thọ, Lạng Sơn, Lào Cai, Hòa Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.

Đặc điểm tự nhiên của gỗ đinh

Cây gỗ đinh có chiều cao khoảng 10m - 25m và đường kính từ 60cm đến 80cm. Vỏ cây có màu xám và cành cây có lông. Quả cây đinh có hình dẹt và màu nâu. Hoa nở từ tháng 9 đến tháng 12 và mùa quả từ tháng 3 đến tháng 5.

Gỗ đinh có tốc độ sinh trưởng rất chậm và đặc điểm gỗ nặng, chắc, bề mặt đanh mịn. Nhờ vào tính chất này, gỗ đinh có độ bền cao và không bị ảnh hưởng bởi sự xâm nhập của mối mọt.

Các loại gỗ đinh

Trong nhóm gỗ đinh, có các loại cây gỗ đinh thối. Cây gỗ đinh thối có tên khoa học là Fernandoa brillettii Dop, thuộc họ Fernandoa. Cây gỗ lớn thường xanh này có chiều cao trung bình từ 20cm đến 30cm và đường kính từ 0.5m đến 1.3m. Gỗ đinh thối có vỏ màu xám tro bong mảng, lá hình lông chim và hoa tự xim viên chùy ở đầu cành.

Gỗ đinh thối được ưa chuộng trong ngành đóng đồ nội thất, làm nhà ở và đóng tàu thuyền, nhờ vào khả năng chống cong vênh và co ngót của nó.

Gỗ đinh tứ thiết mộc ở Việt Nam Gỗ đinh tứ thiết mộc ở Việt Nam

Hiện nay, cây gỗ đinh thối ngày càng ít đi trong tự nhiên. Do đó, ngành lâm nghiệp đang cố gắng nhân giống và phát triển loại cây này để bảo tồn nguồn gen bản địa quý của Việt Nam.

Gỗ lim tứ thiết

Gỗ lim là loại gỗ tiếp theo trong danh sách "tứ thiết". Chắc hẳn ai cũng đã từng nghe tới các tên này. Cây gỗ lim thuộc họ Fabaceae, chi Erythrophleum và loài Erythrophleum fordii. Mỗi cây lim cao trung bình khoảng 30m. Thân gỗ thẳng, vỏ gỗ màu nâu với các nốt sần, bong tróc. Hoa gỗ lim có hình chùm kép và quả dạng thuôn.

Gỗ lim có đặc tính cứng cáp, chắc chắn, nặng và chịu lực tốt. Gỗ lim cũng khó bị biến dạng dưới tác động từ bên ngoài và khó bị xâm nhập bởi mối mọt. Đường vân gỗ lim xoắn, tạo nên một vẻ đẹp mắt. Gỗ lim có màu nâu hoặc nâu sẫm và có thể chuyển sang màu đen khi ngâm dưới bùn.

Gỗ lim không bị cong vênh, nứt nẻ hay biến dạng dưới tác động của thời tiết, nên được sử dụng rộng rãi trong kiến trúc như làm cửa, lát sàn nhà, lát cầu thang và các đồ gia dụng. Tuy nhiên, gỗ lim không thích hợp để làm đồ gia dụng vì một số lí do như gỗ có độc tố và yếu tố tâm linh.

Gỗ lim cứng bền màu nâu sẫm sang trọng Gỗ lim cứng bền màu nâu sẫm sang trọng

Gỗ sến tứ thiết

Gỗ sến là một loại cây gỗ lớn có thể cao đến 30m hoặc 35m. Lá của cây sến có hình trứng ngược hoặc hình bầu dục dài, và có chiều dài từ 6cm đến 16cm, rộng từ 2cm đến 6cm. Hoa của gỗ sến có tràng màu vàng và nở từ tháng 1 đến tháng 3. Mùa ra quả của gỗ sến bắt đầu từ tháng 11 và kết thúc vào tháng 12.

Đặc điểm tự nhiên của gỗ sến

Gỗ sến có màu nâu, cứng và có khả năng chịu cường độ lực lớn nên được sử dụng nhiều trong sản xuất nội thất như bàn ghế, tủ đồ, phản và sập gỗ. Gỗ sến có đường vân đẹp và tinh tế nhưng cứng nên việc chế biến khá khó khăn. Tuy nhiên, sự quý hiếm của gỗ sến đã mang lại giá trị kinh tế cao và vẻ đẹp sang trọng cho các đồ dùng được làm từ loại gỗ này.

Bên cạnh đó, cả hoa và vỏ của cây gỗ sến cũng có tác dụng chữa bệnh. Vỏ cây gỗ sến có vị chát, giúp điều trị trừ li. Hoa của cây gỗ sến có thể dùng làm thuốc hạ sốt và trợ tim. Vỏ gỗ sến có thể ngăn hoặc làm chậm quá trình lên men của đường thốt nốt.

Gỗ sến thường được sử dụng để sản xuất nội thất có giá trị cao Gỗ sến thường được sử dụng để sản xuất nội thất có giá trị cao

Các loại gỗ sến

Trong nhóm gỗ sến, có nhiều loại khác nhau như sến mật, sến đỏ, sến giũa, sến cát, sến năm ngón... nhưng có 3 loại gỗ sến nổi bật như sau:

  • Sến mủ: Là một chi họ của gỗ sến, được xếp ngang với đinh hương. Gỗ sến mủ có ít dác lõi phân biệt, có màu vàng nhạt và chuyển sang màu vàng sậm hoặc đỏ nhạt sau một thời gian. Cây gỗ sến mủ khá chắc và nặng, thường mọc ở các tỉnh phía Nam như Gia Lai, Khánh Hòa, Tây Ninh, Kiên Giang và còn phân bố ở Thái Lan, Campuchia.

  • Sến đỏ: Loại cây gỗ sến đỏ là loài gỗ lớn, cao khoảng 30cm. Cây mọc trong rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới và có hoa từ tháng 1 đến tháng 2, quả từ tháng 3 đến tháng 5. Gỗ sến đỏ có màu đỏ nâu, cứng và có khả năng chịu được cường độ lực lớn. Gỗ sến đỏ có thể chế biến thành nhiều sản phẩm sang trọng và có giá trị kinh tế cao.

  • Sến mật: Cây gỗ sến mật có thể cao từ 30m đến 35m và có thân cây tròn, to và thẳng đứng. Vỏ của cây có màu xám. Lá của cây có độ dài từ 15cm đến 20cm, rộng từ 5cm đến 6cm và mặt dưới lá có lông.

Gỗ sến mật có mùi thơm nhẹ và vàng, sử dụng lâu ngày càng bóng và đẹp. Vân gỗ sến rõ ràng, không bị mối mọt và không cong vênh trong điều kiện thường. Từ lâu, gỗ sến đã được sử dụng để tạo ra các vật phẩm quan trọng, đặc biệt là đồ thờ cúng. Gỗ sến có tuổi thọ cao, không bị mục hay cong vênh do thời tiết, mang lại vẻ đẹp sang trọng và giá trị kinh tế cao.

Gỗ táu tứ thiết

Cùng với đinh, lim và sến, gỗ táu cũng thuộc hàng "tứ thiết" ở Việt Nam. Cây gỗ táu có tên khoa học là Vatica tonkinensis A.Chev.

Đặc điểm tự nhiên của gỗ táu

Cây táu thuộc thực vật hạt kín, có hoa và thuộc chi táu, họ dầu và bộ bông. Mỗi cây táu có chiều cao từ 30m đến 35m. Thân cây tròn, to, thẳng đứng và khi thân cây có tuổi thọ cao, thì bề mặt cây sẽ sần sùi và xù xì. Vỏ của cây có màu xám. Lá của cây táu có độ dài từ 15cm đến 20cm và rộng từ 5cm đến 6cm. Mặt trên của lá nhẵn, mặt dưới có lông.

Gỗ táu được dùng làm tủ đồ đẹp mắt và sang trọng Gỗ táu được dùng làm tủ đồ đẹp mắt và sang trọng

Cây gỗ táu phát triển rải rác khắp mọi nơi, nhưng phân bố chủ yếu tại các tỉnh miền Trung như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh,... Cây táu có tuổi thọ khá cao và cây táu cao tuổi nhất Việt Nam đã được trồng ở Việt Trì - Phú Thọ với tuổi thọ là 2.100 tuổi.

Các loại gỗ táu

Các loại gỗ táu thường gặp là:

  • Táu mặt quỷ: Cây có tên khoa học là Hopea mollissima, còn được biết đến với tên gọi gù táu hoặc sao mặt quỷ. Cây thuộc chi Sao.

  • Táu nước: Tên khoa học của cây là Vatica subglabra/Vatica philastreana và thuộc chi Táu. Cây táu nước còn được gọi là táu xanh hoặc táu muối gần nhẵn.

  • Táu muối: Cây có tên khoa học là Vatica odorata/Synaptea odorato/Vatica faginea và thuộc chi Táu. Cây táu muối còn được gọi là táu mật, làu táu trắng, làu táu vàng hoặc làu táu xanh, táu trắng.

Khi mới khai thác, gỗ táu có màu nâu nhạt và sẽ chuyển sang màu xám đen nếu để lâu. Thân gỗ rất cứng, thớ gỗ nhỏ và mịn. Gỗ táu có mùi thơm nhẹ và vàng, và sử dụng lâu càng mang lại vẻ đẹp và bóng mịn. Vân gỗ táu rõ ràng, không bị mối mọt và không cong vênh trong điều kiện thường.

Gỗ táu được sử dụng rộng rãi trong các thiết kế và trang trí nội thất. Đồ mỹ nghệ, bàn ghế, sập và tủ là những sản phẩm thường được làm từ gỗ táu, nhờ tính thẩm mỹ và giá trị cao mà khách hàng ưa chuộng.

Gỗ tứ thiết mang đến những sản phẩm nội thất giá trị cao và giàu tính thẩm mỹ Gỗ tứ thiết mang đến những sản phẩm nội thất giá trị cao và giàu tính thẩm mỹ

Không phải ngẫu nhiên mà đinh, lim, sến và táu được mệnh danh là những loại gỗ tứ thiết của Việt Nam. Chúng sở hữu những đặc điểm nổi bật và độ quý hiếm mà không phải loại gỗ nào cũng có. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về 4 loại gỗ thuộc nhóm tứ thiết. Chúc bạn lựa chọn sản phẩm được làm từ tứ thiết đẹp, sang trọng và có giá trị.

Gỗ là gì? Tìm hiểu về những loại gỗ được sử dụng trong sản xuất nội thất.

Nội thất nhập khẩu Vito - Vươn tầm kiến trúc Việt!

1