Tam Bảo: Ba ngôi báu quý trong Phật giáo

Đối với những người đã từng đến chùa, lắng nghe kinh lễ Phật thì câu hỏi về Tam Bảo có lẽ trở nên quá quen thuộc. Nhưng đối với những người mới tiếp xúc với...

Đối với những người đã từng đến chùa, lắng nghe kinh lễ Phật thì câu hỏi về Tam Bảo có lẽ trở nên quá quen thuộc. Nhưng đối với những người mới tiếp xúc với đạo Phật, điều này lại trở thành một câu hỏi vô cùng thiết thực. Thậm chí, ngay cả khi chúng ta cho rằng mình đã hiểu về Tam Bảo, thì hiểu biết đó cũng có thể chưa đủ hoàn toàn, bởi trong Phật giáo có nhiều cách giải thích khác nhau về vấn đề này, phù hợp với từng đối tượng tập tu khác nhau.

Trước hết, Tam Bảo được hiểu là "ba ngôi báu" và bao gồm Phật, Pháp và Tăng. Tam Bảo này đã trở thành một khái niệm cụ thể trong Phật giáo. Tam Bảo không chỉ đơn thuần là "ba ngôi báu," mà còn chứa đựng những giá trị tâm linh và triết lý sâu xa.

Trụ thế Tam Bảo

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là một nhân vật lịch sử có thực đã sống cách đây hơn 25 thế kỷ. Ngài sinh ra với tên Thích Ca Mâu Ni, là thái tử con vua Tịnh Phạn, trong dòng họ Thích Ca. Sự ra đời của Ngài đã khởi đầu cho sự nảy nở của Phật giáo, vì Ngài là người đầu tiên đã giác ngộ và truyền dạy những giáo pháp mà chúng ta gọi là Pháp hay Phật pháp ngày nay.

Ngàn người đã tin tưởng và theo đạo Phật do Đức Phật Thích Ca Mâu Ni truyền dạy. Họ đã từ bỏ cuộc sống gia đình để theo đạo và tu tập trong một cộng đồng gọi là Tăng già hoặc Tăng đoàn. Điều này tạo nên Tam Bảo với Phật là "ngôi báu thứ nhất," hay còn gọi là Phật bảo. Phật bảo đại diện cho Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, người đã giác ngộ và tìm ra con đường giải thoát khỏi khổ đau trong cuộc sống.

Pháp là phương tiện mà chúng ta có thể tu tập theo và đạt đến giác ngộ, giống như Đức Phật. Ngoài giáo pháp của Đức Phật, không có phương pháp nào khác có thể giúp chúng ta giải thoát hoàn toàn. Vì vậy, Pháp được tôn xưng là "ngôi báu thứ hai," hay còn gọi là Pháp bảo. Pháp bảo đại diện cho các giáo pháp mà Đức Phật đã truyền dạy.

Tăng bảo đại diện cho chư Tăng và Tăng đoàn. Chư Tăng là những người đã rời bỏ cuộc sống gia đình để tu tập theo giáo pháp và giúp đỡ những người khác. Họ là một minh chứng sống về việc làm theo lời Phật dạy và truyền dạy cho những người khác. Chính điều này tạo nên Tăng bảo, "ngôi báu thứ ba" trong Tam Bảo.

Tam Bảo được hiểu theo nghĩa là rất cụ thể. Chúng ta có thể hiểu được thông qua tri giác thông thường. Tam Bảo đã tồn tại từ cách đây hơn 25 thế kỷ. Mặc dù Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã nhập Niết bàn, không còn sống trong thế gian này nữa, hình tượng của Phật vẫn được tôn trọng và thờ cúng trong các chùa và ngôi nhà của Phật tử. Bởi khi chúng ta nhìn thấy và thờ cúng những biểu tượng này, chúng ta sẽ nhớ đến Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và những giáo pháp mà Ngài đã truyền dạy.

Xuất thế Tam Bảo

Đức Phật là một con người đã giác ngộ hoàn toàn. Ngài dạy rằng tất cả chúng ta đều có khả năng tu tập và đạt đến giác ngộ như Ngài. Mỗi chúng ta đều có "Phật tính" sẵn có, nhưng do không chịu tu tập theo đúng giáo pháp nên không thể đạt đến giác ngộ. Phật tính hay khả năng giác ngộ của chúng ta và của chư Phật là bình đẳng như nhau. Đây gọi là Đồng thể Phật bảo. Các Pháp cũng có thể tính bình đẳng như nhau, đều là pháp giải thoát. Nhưng do chúng ta không nhận ra thực tính của muôn pháp nên mới cần có các phương tiện tu tập để đối trị. Đây gọi là Đồng thể Pháp bảo. Chúng ta cũng đồng thể với chư Tăng, có tính chất hòa hợp thanh tịnh như Tăng già. Đây gọi là Đồng thể Tăng bảo.

Đồng thể Tam Bảo là nền tảng để chúng ta có thể phát tâm tu tập theo chánh đạo và đạt đến giải thoát. Hiểu đúng và đầy đủ về Tam Bảo sẽ giúp chúng ta xác lập niềm tin và ý chí tu tập. Sự hiểu biết này không thể dựa trên vị trí trí tuệ thông thường, mà phải thông qua sự hành trì và trải nghiệm các giáo pháp do Phật truyền dạy.

Kết luận

Tam Bảo không chỉ là một khái niệm trừu tượng mà chúng ta không thể tiếp thu. Thông qua sự tiếp xúc với Phật giáo, chúng ta có thể nhận thức được ý nghĩa thực sự của Tam Bảo. Khi lễ Phật và thực hành theo giáo pháp, chúng ta có thể cảm nhận niềm tin và giao cảm thiêng liêng với Phật và nhận được sự thanh thản trong tâm hồn. Khi đọc và hiểu giáo pháp của Phật, chúng ta có thể nhận thức rõ hơn về đời sống và biết cách đạt đến sự an lạc và hạnh phúc chân thật. Chư Tăng là nhân chứng sống cho giáo pháp và giúp chúng ta hiểu rõ hơn về ý nghĩa của Tam Bảo.

Chính sự tiếp xúc và thực hành theo giáo pháp sẽ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về Tam Bảo. Mỗi khái niệm trong Tam Bảo không mâu thuẫn với nhau, mà là sự mở rộng và phù hợp với từng trình độ hiểu biết và lòng tin của từng người. Nhìn nhận điều này, chúng ta sẽ thấy Tam Bảo không chỉ là một khái niệm trừu tượng, mà là một cánh cửa mở ra sự giác ngộ và giải thoát trong cuộc sống.

1