Định nghĩa Ngũ hành trong triết học cổ Trung Hoa

Ngũ hành (tiếng Trung: 五行; bính âm: wǔxíng) là một khái niệm cổ xưa trong triết học Trung Quốc, nó mô tả một sơ đồ gồm năm nguyên tố chính được sử dụng trong nhiều...

Ngũ hành

Ngũ hành (tiếng Trung: 五行; bính âm: wǔxíng) là một khái niệm cổ xưa trong triết học Trung Quốc, nó mô tả một sơ đồ gồm năm nguyên tố chính được sử dụng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu truyền thống của Trung Quốc. Khái niệm này giúp giải thích các hiện tượng trong vũ trụ, sự tương tác giữa các cơ quan nội tạng, sự kế thừa của các chế độ chính trị và tính chất của các loại thuốc thảo dược.

Năm nguyên tố chính là Hỏa (火), Thủy (水), Mộc (木), Kim (金), Thổ (土). Đây không chỉ đơn giản là những chất liệu vật chất, mà đúng hơn là cách mà người Trung Quốc cổ đại quy ước để xem xét mối tương tác và quan hệ của vạn vật trong mối tương quan hài hòa và thống nhất.

Có thể áp dụng quy luật tương sinh để giải thích các hiện tượng tự nhiên và sự chuyển đổi giữa các ngũ hành như sau:

1. Mộc sinh Hỏa

Mộc và Hỏa có mối quan hệ tương sinh, được minh họa qua việc cây khô (Mộc) có khả năng tạo ra ngọn lửa mạnh mẽ khi cháy. Mộc đóng vai trò là nguyên liệu chính và thiết yếu để tạo nên yếu tố Hỏa.

2. Hỏa sinh Thổ

Yếu tố Hỏa, tức là lửa, có khả năng thiêu đốt mọi thứ xung quanh. Quá trình này dẫn đến việc Hỏa tạo ra yếu tố Thổ, bởi sau khi các vật thể bị đốt cháy, chúng biến thành tro và sau một thời gian dài sẽ trở thành đất, thuộc yếu tố Thổ.

3. Thổ sinh Kim

Thổ thường đại diện cho các nguồn tài nguyên tự nhiên như đất cát, đồi núi, nơi mà các tài nguyên được tích tụ và hình thành. Kim, ở đây, đại diện cho các loại quặng và khoáng sản hình thành bên trong đất. Quá trình hình thành các quặng và khoáng sản này đưa đến sự tương sinh từ Thổ sang Kim.

4. Kim sinh Thủy

Kim loại, khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, có khả năng nung chảy để tạo thành dung dịch lỏng. Dung dịch lỏng này được gọi là Kim sinh Thủy. Điều này thể hiện quá trình chuyển đổi từ yếu tố Kim sang yếu tố Thủy trong chu kỳ tương sinh của ngũ hành.

5. Thủy sinh Mộc

Thủy ở đây đại diện cho nước, một yếu tố quan trọng đối với sự sinh sôi và phát triển của cây cối. Cây cối trong ngữ cảnh này đại diện cho yếu tố Mộc. Sự tương sinh giữa Thủy và Mộc thể hiện trong việc nước cung cấp độ ẩm và nguồn năng lượng cho cây cối để chúng phát triển mạnh mẽ.

Đây là một sơ đồ cơ bản về Ngũ hành trong triết học Trung Hoa, nó đã thu hút sự quan tâm và sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau của nền văn hóa Trung Quốc.

Ảnh được cung cấp bởi Wikimedia Commons

1