Màu sắc - Những điều thú vị về thị giác và tác động của màu sắc

Hiệu ứng màu sắc Ánh sáng mặt trời ánh sáng xuyên qua kính màu trên thảm (Nhà thờ Hồi giáo Nasir ol Molk nằm ở Shiraz, Iran) Màu sắc là một đặc trưng của nhận...

Bút chì màu Hiệu ứng màu sắc Ánh sáng mặt trời ánh sáng xuyên qua kính màu trên thảm (Nhà thờ Hồi giáo Nasir ol Molk nằm ở Shiraz, Iran)

Màu sắc là một đặc trưng của nhận thức thị giác được mô tả thông qua các loại màu, với các tên như đỏ, cam, vàng, xanh lá cây, xanh dương hoặc tím. Nhận thức về màu sắc này xuất phát từ sự kích thích của các tế bào cảm quang (đặc biệt là tế bào hình nón trong mắt người và mắt động vật có xương sống khác) bằng bức xạ điện từ (trong phổ nhìn thấy trong trường hợp của con người). Các loại màu và thông số kỹ thuật vật lý của màu được liên kết với các vật thể thông qua các bước sóng của ánh sáng được phản xạ từ chúng và cường độ của chúng. Sự phản xạ này bị chi phối bởi các tính chất vật lý của vật thể như sự hấp thụ ánh sáng, quang phổ phát xạ, và nhiều hơn nữa.

Vật lý của màu sắc

Độ hấp thụ ánh sáng theo bước sóng của ba tế bào thần kinh hình nón (các đường màu) và của tế bào cảm thụ ánh sáng yếu (đường gạch) ở mắt người Quang phổ liên tục biểu diễn trong không gian màu sRGB.

Màu sắc của phổ ánh sáng khả kiến:

  • Đỏ: 700-635 nm (~ 430-480 THz)
  • Da cam: 635-590 nm (~ 480-510 THz)
  • Vàng: 590-560 nm (~ 510-540 THz)
  • Lục: 560-520 nm (~ 540-580 THz)
  • Xanh lơ: 520-490 nm (~ 580-610 THz)
  • Lam: 490-450 nm (~ 610-670 THz)
  • Tím: 450-400 nm (~ 670-750 THz)

Màu sắc được liên kết với độ dài sóng, tần số và năng lượng của ánh sáng. Các dao động của điện trường trong ánh sáng tác động mạnh đến các tế bào cảm thụ ánh sáng trong mắt người. Có ba loại tế bào cảm thụ ánh sáng trong mắt người, cảm nhận 3 vùng quang phổ khác nhau (tức ba màu sắc khác nhau). Sự kết hợp cùng lúc 3 tín hiệu từ ba loại tế bào này tạo nên những cảm giác màu sắc phong phú. Để tạo ra hình ảnh màu trên màn hình, người ta cũng sử dụng ba loại đèn phát sáng ở 3 vùng quang phổ nhạy cảm của người.

Cảm giác màu sắc

Màu sắc có 2 cảm giác: màu nóng và màu lạnh. Các màu có cảm giác nóng là các màu như đỏ, vàng, cam, hồng. Màu có cảm giác lạnh như xanh da trời, xanh lá cây, tím nhạt. Riêng màu trắng và đen hội họa không coi đấy là 2 màu.

Màu bổ túc

Những cặp màu bổ túc là những cặp màu có tính tương phản mạnh, mà khi kết hợp với nhau đúng tỷ lệ, sẽ tạo ra màu trắng hoặc đen. Trong hệ phối màu trừ truyền thống, những cặp màu bổ túc là đỏ - xanh lục, da cam - xanh lam, vàng - tím. Trong hệ phối màu cộng, những cặp màu bổ túc là: vàng - xanh lam, cánh sen - xanh lục, xanh lơ - đỏ.

Y học của màu sắc

Y học hiện nay cho rằng màu sắc làm cho cuộc sống mỗi con người đẹp hơn. Mỗi màu khác nhau và có một ý nghĩa khác nhau. Đây là một thứ do chính thiên nhiên ban tặng.

Đó là một chuyên đề thú vị về màu sắc. Hy vọng bạn đã tìm thấy những thông tin hữu ích. Hãy để màu sắc làm cho cuộc sống của bạn thêm phong phú và đẹp mắt!

Ảnh: Wikimedia Commons

Tham khảo:

  1. Màu tại Từ điển bách khoa Việt Nam
  2. Colour (optics) tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)
1