CÁCH THIẾT KẾ VƯỜN CÂY ĂN QUẢ: Những Bước Đơn Giản để Có Một Vườn Xanh Tươi

Vườn cây ăn quả không chỉ là nơi tận hưởng những loại trái ngon miệng mà còn mang lại sự tươi mát và xanh tươi cho không gian sống của chúng ta. Tuy nhiên, thiết...

Vườn cây ăn quả không chỉ là nơi tận hưởng những loại trái ngon miệng mà còn mang lại sự tươi mát và xanh tươi cho không gian sống của chúng ta. Tuy nhiên, thiết kế một vườn cây ăn quả không phải là điều đơn giản. Hãy cùng tôi khám phá cách thiết kế và bố trí vườn cây ăn quả sao cho hợp lý và hiệu quả.

Đa dạng loại vườn gia đình

Vườn gia đình có nhiều loại khác nhau, như vườn cây ăn quả ở miền Nam, vườn có ao thả cá và chuồng trại chăn nuôi, hoặc vườn với các loài cây rau. Đối với bài viết này, chúng ta sẽ tập trung vào loại vườn cây ăn quả.

Vườn cây ăn quả

Vườn cây ăn quả là một loại vườn đặc trưng ở các tỉnh miền Nam, đặc biệt là đồng bằng sông Cửu Long. Trong vườn này, bạn có thể trồng nhiều loại cây ăn quả như dừa, bưởi, quýt, xoài, chôm chôm, măng cụt, sầu riêng, vải, nhãn... Tuy nhiên, vườn cây ăn quả yêu cầu diện tích tương đối lớn.

Vườn xoài Đồng Tháp Vườn xoài Đồng Tháp

Vườn tạp

Vườn tạp là loại vườn trồng nhiều loại cây khác nhau, nhưng cây ăn quả vẫn là chủ yếu. Loại vườn này thường xuất hiện ở các vùng bán sơn địa và miền núi phía Bắc, nơi có điều kiện khí hậu phù hợp với cây ăn quả. Bên cạnh việc trồng rau và cây thức ăn chăn nuôi, vườn còn trồng cây làm thuốc phục vụ cho cuộc sống hàng ngày của gia đình. Ví dụ như ở Sơn La, nơi trồng mận là chủ yếu, dưới tán mận còn trồng khoai mùng, khoai môn, rau cải, mùi tàu và các loại cây trị bỏng, đứt tay...

Vườn cây ăn quả trồng xen rau ở Mèo Vạc - Hà Giang Vườn cây ăn quả trồng xen rau ở Mèo Vạc - Hà Giang

Vườn với cây rau, gia vị là chính

Loại vườn này thích hợp cho các hộ gia đình sống ở đồng bằng, ven đô hoặc gần thành phố. Trong vườn này, bạn có thể trồng chủ yếu các loại cây rau và cây gia vị như húng, tía tô, ớt, gừng, nghệ... để bán và cung cấp rau cho dân thành thị. Ví dụ như ở Bắc Ninh, Sóc Sơn, Đông Anh, Thanh Trì. Vườn có thể chuyên canh hoặc trồng nhiều loại rau, cây gia vị đồng thời theo mùa phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng.

Vườn trồng tía tô xuất khẩu ở Bắc Ninh Vườn trồng tía tô xuất khẩu ở Bắc Ninh

Vườn cây lâm nghiệp

Vườn cây lâm nghiệp thích hợp cho vùng bán sơn địa và vùng núi, nơi chỉ phù hợp trồng các loại cây lâm nghiệp. Ví dụ như ở Sơn La, Lào Cai, Phú Thọ, một số vùng trong vườn chỉ trồng keo tai tượng, bạch đàn và rất ít các loại cây trồng khác.

Vườn trồng cây Trầm Hương tại Quảng Bình Vườn trồng cây Trầm Hương tại Quảng Bình

Vườn cây làm thuốc

Vườn cây làm thuốc là nơi trồng các loại cây như địa hoàng, bạch chỉ, đan sâm, tam thất, actiso, dây thia canh trinh nữ hòang cung... để phục vụ sức khoẻ gia đình và cộng đồng. Các vườn như vậy khá phổ biến ở Sapa, Nam Định, Thái Bình, Đà Lạt, Nho Quan, Sìn Hồ, Bắc Hà...

Vườn ươm cây thìa canh tại Nam Định Vườn ươm cây thìa canh tại Nam Định

Cách bố trí các loại cây trong vườn

Tận dụng ánh sáng

Mỗi loài cây cần một lượng ánh sáng nhất định tùy thuộc vào đặc điểm sinh học của chúng. Ví dụ, cây rau cải phải trồng ở nơi có đầy đủ ánh sáng, trong khi cây khoai mùng, cây mùi tàu, cây rau diếp cá, cây gừng có thể trồng dưới bóng râm của những loài cây khác. Vì vậy, khi trồng cây trong một mảnh vườn nhỏ, chúng ta cần chọn những loài cây có tính hỗ trợ cho nhau về điều kiện ánh sáng.

Vườn trồng cây lập thể tận dụng ánh sáng tại Hà Tĩnh Vườn trồng cây lập thể tận dụng ánh sáng tại Hà Tĩnh

Tận dụng làm giá đỡ cho cây

Trong vườn, chúng ta nên chọn một vài loại cây có tính bổ trợ cho nhau về điều kiện canh tác. Ví dụ, ta có thể trồng cây rau chùm ngây làm giá đỡ cho cây hồ tiêu hay cây khoai mỡ, cây mướp...

Tận dụng đất

Đất đai vườn ngày càng bị thu hẹp, vì vậy việc chọn các loại cây có đặc điểm sinh học phù hợp để trồng xen và trồng gối vụ trong một vườn là vô cùng quan trọng.

Vườn trồng thanh long tại Lập Thạch - Vĩnh Phúc Vườn trồng thanh long tại Lập Thạch - Vĩnh Phúc

Tăng hiệu quả sử dụng nước

Để tăng hiệu quả sử dụng nước trong vườn, cần thiết kế thích hợp để tận dụng nguồn nước mưa và tránh ngập úng hoặc khô hạn. Ví dụ, có thể thiết kế rãnh sâu để trồng dọc mùng đồng thời cũng là nơi thoát hoặc dự trữ nước cho vườn.

Đa dạng loài cây để giảm sâu bệnh hại

Mỗi loài cây, thậm chí các giống cây khác nhau của cùng một loài, đều có phản ứng rất khác nhau với sâu bệnh hại. Chính vì vậy, khi chọn các loại cây trong vườn, cần quan tâm đến tính chống chịu sâu bệnh của chúng. Một vườn có đa dạng các loài cây rau, cây gia vị, cây ăn quả chắc chắn sẽ ít gặp sâu bệnh hại hơn so với việc trồng một hay hai loại cây.

Thiết lập vườn quả

Căn cứ vào điều kiện sinh thái, điều kiện vườn và kinh tế hộ, bạn có thể chọn các loại cây ăn quả phù hợp để trồng. Sau khi đã chọn loại cây ăn quả, cần thiết lập vườn quả hợp lý.

Trước khi trồng khoảng 1 tháng, đất phải được làm sạch cỏ, cày bừa kỹ, phân lô, xây dựng hệ thống đường chính và đường phụ tuỳ thuộc vào diện tích và địa hình của vườn. Các vườn quả cần được bố trí gần nguồn nước để chủ động tưới nước trong điều kiện khô hạn, và có rãnh thoát nước để chống úng trong mùa mưa lũ.

Lập vườn quả trên đất dốc cần tạo các luống bậc thang rộng 3-5m theo đường đồng mức, và bố trí các hàng cây theo hướng Bắc-Nam. Mật độ và khoảng cách trồng cây phụ thuộc vào chủng loại cây:

Chủng loại cây Mật độ trồng (cây/ha) Khoảng cách trồng (m)
Nhãn vải 200-250 5 x 10 - 5 x 8
Cam quýt 400-500 5 x 5 - 5 x 4
Bưởi 200-250 6 x 7 - 7 x 7
Mận đào 400-500 5 x 5 - 5 x 4
Hồng 400-500 5 x 5 - 5 x 4

Đặt hàng cây theo mật độ và khoảng cách trồng để đảm bảo phát triển tốt và tăng hiệu quả trong sản xuất.

Việc thiết kế và bố trí vườn cây ăn quả không chỉ mang đến sự phong phú và ngon miệng cho bữa ăn hàng ngày, mà còn tạo ra một không gian xanh tươi, tươi mát cho gia đình. Hãy thử áp dụng những nguyên tắc này để tạo ra một vườn cây ăn quả đẹp và hữu ích cho bạn và người thân yêu của bạn.

1